co-word” نام برد. پیشوند ” Inter” اشاره به مفهوم ارتباط متقابل بین مدارک دارد و پیشوند”Co” اشاره به اتصالی دارد که در یک مدرک رخ میدهد. هرکدام از شاخصهای بالا با توجه به اهداف پژوهش انتخاب میشوند.
شباهتهای بین مدارک(واحدها) اغلب با روشهای مختلفی محاسبه میشود که رایجترین آنها عبارتند از:ارتباطات ارجاعی3، شباهتهای هم رخدادی4،مدل بردار فضایی5.
روشهای دستهبندی متنوعی با توجه به کاربرد هر یک در ترسیم نقشهها موجود است که مهمترین آنها عبارتند از: تجزیه مقدار ویژه/بردار ویژه،تحلیل عاملی، مقیاسگذاری چند بعدی6، تحلیل معنایی نهفته7، تحلیل خوشهای8، مثلث بندی9.
نمایش به تمام روشهای مصورسازی اطلاعات اطلاق میشود که در جهت جستجو و پیمایش اثربخش فضاهای گسترده اطلاعاتی هستند. از این روشها میتوان به انواع روش- های فیلتر کردن اطلاعات، انواع روشهای درشت نمایی و تغییر زاویه دید اشاره کرد [20].کاربران اغلب از یک تصویر کلی شروع میکنند و در قسمتی که مورد علاقه است تمرکز میکنند و به جستجوی اطلاعات بیشتری میپردازند و همین روال را ادامه میدهند.
در هنگام جستجو، اطلاعات کاربران نیز به صحیح و کارآمد بودن این فرآیند بسیار کمک میکند. اگر کاربران در مورد حوزه خاص اطلاعات در خوری نداشته باشند یا با استفاده از زبان نا دقیق محاورهای به جستجوی اطلاعات بپردازند، دچار مشکل تشابهات لفظی خواهند شد.
روش پژوهش
بر اساس فرآیند شش مرحلهای بالا، برای

١Citation linkages
٢Co-occurrence similarities
٣Vector Space Model
۴ Multidimensional Scaling
۵Latent Semantic Analysis
۶Cluster Analysis
٧Triangulation

99060-37516

138مدیریت دولتی، دوره 3، شماره 7، پاییز 1390
استخراج نقشه علم مدیریت شهری بر مبنای مقالات نمایه شده در آیاسآی در پنج گام اقدام شد، 1) طراحی رشته کاوش 2)انجام

جستجو بر اساس رشته کاوش طراحی شده 3)تجزیه و تحلیل نتایج جستجو 4)طراحی ماتریس شدت ارتباط زیر حوزه های موضوعی 5) استفاده از الگوریتم خوشهبندی سلسله- مراتب تجمعی و ماتریس شدت ارتباطات زیر حوزه های موضوعی جهت طراحی نقشه علم مدیریت شهری.

نمودار1. فرآیند اجر ای پژوهش
طراحی استراتژی جستجو: کلید واژههای مورد نیاز جهت انجام جستجو از “دانشنامه مدیریت شهری و روستایی” که با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور وابسته به وزارت کشور تهیه شده است، استخراج شد. با مراجعه به ویرایش اول دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، مشاهده میشود، این دانشنامه با حجم بیش از 900 صفحه مطلب پیرامون 350 مدخل مرتبط به مباحث مختلف تخصصی مدیریت شهری و روستایی تنظیم شده است.
انجام جستجو:با استفاده از کلید واژههای استخراج شده از دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، عملیات جستجو در وبگاه آیاسآی صورت پذیرفت.

تجزیه و تحلیل نتایج: بعد از انجام عملیات جستجو و تجزیه و تحلیل نتایج، 36 طبقه- بندی موضوعی به عنوان زیر حوزههای موضوعی رشته مدیریت شهری در نظر گرفته شد.
طراحی ماتریس تجزیه و تحلیل: بر اساس اطلاعات مربوط به میزان مقالات مشترک در زیر حوزههای موضوعی و نرمال سازی بر مبنای درصد مقالات مشترک در زیر حوزههای موضوعی “ماتریس نرمال ارتباطات حوزههای موضوعی مختلف ” به دست آمد.
ترسیم نقشه: برای طبقهبندی 36 زیر حوزه موضوعی و به دست آوردن نواحی نقشه از الگوریتم خوشهبندی سلسله مراتبی تجمعی10 استفاده شده است. برای ترسیم نقشه و مصورسازی نرمافزار پاژک11 بهکار گرفته شد. اندازه گرهها در ترسیم نقشه بر مبنای حجم مقاله در هر زیر حوزه موضوعی محاسبه شد و وزن یالها (خطوط بین گرهها) معرف در صد مقالات مشترک در زیر حوزههای موضوعی مرتبط در نظر گرفته شد.

یافتههای پژوهش
بعد از طراحی 4 عبارت جستجو بر مبنای 130 کلید واژه به دست آمده از دانشنامه مدیریت شهری و روستایی و ترکیب آنها (به علت محدودیت در مورد عبارات جستجوی بلند در سایت آیاسآی) و انجام جستجو در موضوعات مرتبط با کلید واژهها، در مجموع 38291 مقاله استحصال شد. برای تجزیه و تحلیل مقالات به دست آمده از نرمافزار تجزیه و تحلیل نتایج در سایت »آیاسآی«استفاده شد. این نرمافزار از امکانات بسیار مناسبی از قبیل دستهبندی اطلاعات و شناخت حوزههای موضوعی بر مبنای طبقهبندی حاصل از نقشه کلی علم، بیان میزان مقالات مشترک در حوزههای موضوعی استحصال شده، تجزیه و تحلیل مقالات به دست آمده بر حسب مجلاتی که مقالات در آنها به چاپ رسیده و نویسندگان مقالات برخوردار است. برای شناخت زیر حوزههای موضوعی رشته مدیریت شهری در نرم- افزار آنالیز، تنظیمات مناسب صورت گرفت. در قسمت طبقهبندی، قلمرو موضوعی12 انتخاب شد و برای آنکه کلیه نتایج شامل38291 مقاله مورد آنالیز قرار گیرد، در تنظیمات

١٠Hierarchical Agglomerative Clustering Algorithm
١١١٢ Pajek Subject Area

مربوط به حداکثر مقاله که میتوانند مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرند، سقف 50000 مقاله انتخاب و در تنظیمات مربوط به نمایش مقرر شد تا 500 طبقهبندی اول نمایش داده شود.

4458462492162

برای آنکه تمام قلمروهای موضوعی استحصال شود، حد آستانه13 برای نمایش طبقهبندیها، 1 در نظر گرفته شد، تا در صورتی که اگر در یک طبقهبندی حتی اگر فقط یک مقاله مرتبط با مدی ریت شهری هم موجود باشد، طبقه بندی یاد شده نمایش داده شود.
دستاورد حاصل از سطح اول تجزیه و تحلیل، 209 حوزه موضوعی را نمایش داد که بیشترین مقاله مربوط به حوزه موضوعیURBAN STUDIESبا 5624 مقاله مرتبط و کمترین مقاله مربوط به حوزههایی مانند ORNITHOLOGY،NEUROIMAGING،PALEONTOLOGY و
… با 1 مقاله بود.
بدیهی است، حوزههایی که فقط ی ک یا دو مقاله در رابطه با مدیریت شهری را در خود جای دادهاند، را نمیتوان در حوزههای مرتبط با مدیریت شهری بـه حسـاب آورد. بـرای مشـخصکردن حد حوزههایی که فراوانی مناسب و کافی از لحاظ تعداد مقالات دارند توسط نرمافزار SPSS فراوانی مقالات تحلیل شد. در گام اول کلیه اطلاعات مربـوط بـه 209 حـوزه در نـرمافزار SPSS وارد شد و سپس با استفاده از تحلیل توز یـع فراوانـ ی، جـدول توز یـ ع فراوانـی بـهعلاوه توزیع تجمعی دادههای مربوط به مقالات به دست آمد. با توجه به قاعده پـاره تـو[21], 36 حوزه از 209 حوزه مورد تحلیل بیش از 80 درصد مقالات را در خود جـا ی داده بودنـد؛ بنابراین36 حوزه به عنوان حوزههای مرتبط و معنادار در مدیریت شهری در نظر گرفتـهشد.

١٣ Threshold

نمودار2.نمودار میلهای مربوط به نحوه توزیع فراوانی مقالات همراه با نقطه برش بر اساس قانون پاره تو
در گام بعد 173 حوزه موضوعی باقی مانده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و مجدد با استفاده از قانون پاره تو حوزههای باقی ماندهای که 80 درصد مقالات از این 173 حوزه موضوعی را در خود جای داده بودند، شناسایی شدند، که نتیجه این دور از تحلیل 44 حوزه موضوعی بود. هدف از این کار شناسایی حوزههای موضوعی است که پتانسیل پیوستن به زیر حوزههای موضوعی مدیریت شهری را در آینده دارند.
با توجه به تحلیلهای بالا اولین هدف پژوهش،که تشخیص حوزههای موضوعی تشکیل دهنده رشته مدیریت شهری بود، به دست آمد، 36 حوزه یادشده(جدول1) به عنوان حوزه- های تشکیل دهنده مدیریت شهری است.

جدول1.توزیع فراوانی تعداد مقالات حاصل از آنالیز بر حسب حوزههای موضوعی
تعداد
مقاله حوزه موضوعی رتبه تعداد
مقاله حوزه موضوعی رتبه
827 علم و سیاست مراقبت-های سلامتی 19 5624 مطالعات شهری 1
767 علوم اجتماعی پزشکی 20 5017 بهداشت عمومی، محیطی و شغلی 2
734 مدیریت 21 4908 مطالعات محیطی 3
714 روانشناسی توسعهای 22 4242 جغرافیا 4
680 روانشناسی کاربردی 23 2967 برنامه ریزی و آبادانی 5
675 مددکاری اجتماعی 24 2522 اقتصاد 6
672 بومشناسی 25 2204 جامعه شناسی 7
664 روانشناسی بالینی 26 1775 تعلیم و تربیت و پژوهشهای تعلیم و تربیت 8
663 حمل و نقل 27 1649 علوم سیاسی 9
635 جمعیتشناسی 28 1507 روانپزشکی 10
615 علوم محیط زیست 29 1231 اداره امور دولتی 11
612 طب اطفال 30 1211 خدمات و سیاستهای سلامت 12
606 تاریخ علوم اجتماعی 31 1167 علوم اجتماعی بین رشتهای 13
586 کسب و کار 32 1069 انسانشناسی 14
566 سوء مصرف مواد 33 1035 تاریخ 15
565 پرستاری 32 1006 روانشناسی بین رشتهای 16
547 پیری شناسی 35 929 مطالعات ناحیهای 17
536 جغرافیای فیزیکی 36 867 پزشکی عمومی و داخلی 18

گام بعدی نشان دادن میزان ارتباط این حوزهها و نشان دادن نزدیکی این حوزه ها نسبت به یکدیگر است. برای این منظور در ابتدا کار با ماتریسی تحت عنوان “ماتریس همبستگی حوزههای موضوعی” شروع میشود. در این ماتریس درایهها،میزان مقالات مشترک در حوزه های موضوعی مختلف هستند،اطلاعات مربوط به ماتریس از نرمافزار آنالیزور سایت آیاسآی استخراج شد،این ماتریس اطلاعات ارزشمندی در خصوص تعداد مشترک می- دهد و مشخص میکند هر حوزه چه تعداد مقاله مشترک با حوزه های دیگر دارد. اما برای آنکه ماتریس برای ترسیم نقشه قابل استفاده شود، هنوز یک گام دیگر باقی است با وجود آنکه تعداد مقالات مشترک ملاک خوبی برای نشان دادن ارتباط حوزههای مختلف است،ولی میزان تعداد مقالات در هر حوزه عاملی است که بر روی ارتباط حوزهها تأثیر می گذارد و باید اثر آن خنثی شود. با استفاده از رابطه 1 و ماتریس همبستگی حوزههای موضوعی، ماتریس نرمال ارتباطات حوزههای موضوعی به دست آمد،که این ماتریس پایه ترسیم نقشه علم مدیریت شهری است.

رابطه 1.رابطه نرمال سازی درایههای ماتریس همبستگی موضوعی ترسیم نقشه
مبنای کار برای ترسیم نقشه جدول مربوط به تعداد مقالات در هر حوزه (جدول 1) و ماتریس نرمال ارتباطات حوزه های موضوعی است. روش کار بین صورت است که در ابتدا بر اساس جدول 1 و با یک مقیاس 1000/1 گرههای گراف ترسیم میشود و سپس بر اساس ماتریس نرمال ارتباطات حوزههای موضوعی ارتباطات بین گرهها مشخص و یالها ترسیم و وزن دهی میشود. در گام آخر با استفاده از الگوریتم خوشه بندی مبتنی بر وزن یالها، به دستهبندی گراف پرداخته و سطوح مختلف نقشه ترسیم میشود. مسئله- ای که برای اجرای الگوریتم کلاسترینگ مطرح است اینکه بتوان 36 حوزه فوق را در یک

دستهبندی کلیتر به تعداد محدودتری طبقه تقسیم کرد. در این راستا از الگوریتم کلاسترینگ سلسله مراتبی تجمعی استفاده شد. بر اساس تحلیلهای مبتنی بر روش کلاسترینگ، 7 حوزه کلیتر تحت عناوین:
“مجموعه دانش شهر و آبادانی شهری “، “مجموعه دانش پزشکی و بهداشت شهری”،
“مجموعه دانش مدیریت دولتی و علوم سیاسی “، ” مجموعه دانش روانشناسی”، “مجموعه دانش مدیریت “، “مجموعه دانش مربوط به بوم شناسی شهری “و “مجموع هدانش تاریخ ” به دست آمد. این 7 ناحیه در مجموع 25 زیر حوزه موضوعی از 36 زیر حوزه موضوعی را در بر میگیرند و 11 حوزه موضوعی باقیمانده را به عنوان حوزههای موضوعی مستقل که نواحی تک عضوی را در بر میگیرند؛ در نظر میگیریم. بنابراین 36 زیر حوزه موضوعی بالا به 18 دسته کلیتر تقسیم میشوند که 7 حوزه نواحی نقشه و 11 حوزه، از جمله حوزههای مستقل هستند. لیست 18 ناحیه نقشه به ترتیب فراوانی مقالات عبارتند از:
مجموعه دانش شهر و آبادانی شهری با 73/33 درصد از مجموع تعداد مقالات
مجموعه دانش پزشکی و بهداشت شهری با 73/17 درصد از مجموع تعداد مقالات
حوزه موضوعی اقتصاد(ECONOMICS)، با 5/6 درصد از مجموع تعداد مقالات
۴. جامعه شناسی(SOCIOLOGY) با 5.7 درصد از مجموع تعداد مقالات
۵. مجموعه دانش مدیریت دولتی و علوم سیاسی با 48/5 درصد از مجموع تعداد مقالات
۶. مجموعه دانش روانشناسی با 5.3 درصد از مجموع تعداد مقالات
حوزه موضوعی تحقیقات آموزش و آموزشی(EDUCATION
&EDUCATIONALRESEARCH) با 6/4 درصد از مجموع تعداد مقالات
مجموعه دانش مدیریت با 8/3 درصد از مجموع تعداد مقالات
مجموعه دانش مربوط به بوم شناسی شهری با 47/3 درصد از مجموع تعداد مقالات
مجموعه دانش تاریخ با 12/3 درصد از مجموع تعداد مقالات
حوزه موضوعی مردم شناسی با 7/2 درصد از مجموع تعداد مقالات
حوزه موضوعی روانشناسی بین رشته ای با 7/2 درصد از مجموع تعداد مقالات
مجموعه دانش پزشکی و روان پزشکی کودکان با 52/2 درصد از مجموع تعداد مقالات
۴١. حوزه موضوعی مطالعات ناحیه ای(AREA STUDIES) با 4/2 درصد از مجموع تعداد مقالات
۵١. مدد کاری اجتماعی(SOCIAL WORK)با 7/1 درصد از مجموع تعداد مقالات
۶١. ترابری یا حمل و نقل (TRANSPORTATION) با 7/1 درصد از مجموع تعداد مقالات
پرستاری(NURSING) با 4/1 درصد از مجموع تعداد مقالات
پیری شناسی(GERONTOLOGY)با 4/1 درصد از مجموع تعداد مقالات بحث و نتیجهگیری
نقشه علم مدیریت شهری نشان دهندهی وضعیت این علم از لحاظ تعداد مقالات نگارش شده در این حوزه، میزان فراوانی این مقالات در حوزههای مختلف و همچنین میزان پیوستگی این حوزهها با ی کدیگر است، به طور خلاصه این نقشه وضعیت مدیریت شهری به عنوان یک دانش نوپا و مجموعه دانشهایی که این دانش بین رشتهای را شکل میدهند، نمایش میدهد. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، نقشه علم مدیریت شهری از 36 زیر حوزه موضوعی و 18 ناحیه که طبقهبندیهای کلیتر را نشان میدهند تشکیل شده است. از نکات قابل توجه در خصوص این علم سهم مجموعه دانش پزشکی و بهداشت شهری در این علم است، که با 73/17 درصد رتبه دوم از لحاظ تعداد مقالات را به خود اختصاص داده است.
از نکات قابل توجه دیگر در مورد نقشه علم مدیریت شهری سهم اندک مجموعه دانش مدیریت و رتبه 8 این حوزه از لحاظ فراوانی مقالات است که در وهله اول غیر قابل انتظار به نظر میرسد، اما با توجه به حجم گسترده دانش مدیریت شهری و ماهیت به شدت بین رشته- ای علم مدیریت شهری این امر قابل بررسی خواهد بود.
نتایج پژوهش گفته شده ماهیت به شدت بین رشتهای مدیریت شهری را نشان میدهد، قبل از انجام پژوهش فرض بر این بود که نتیجه، به صورت دو طبقهبندی عمده مجموعه علوم

پاییز

،
1390

تی

،

دوره
3

،

شماره
7

مدیریت
ل
و
د
146

پاییز

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

،

  • 1

پاسخ دهید