داشتن چشماندازی الزامآور، رهبری دانش، فرهنگ توزیع دانش، یادگیری هوشمندانه و زیر ساختهای فنی اسکیرم،امیدن(2000) 11
پشتیبانی از تغییر
به نقش رهبر در سازمان در پیادهسازی و اجرای مدیریت دانش تأکید زیادی شده که نقش اصلی را در موفقیتهای مدیریت دانش در داخل سازمان ایفا میکند [6]. مشارکت مدیریت ارشد در تلاشهای مدیریت دانش، انگیزه کافی برای کارکنان برای تسهیم دانش و افزایش شانس موفقیت برنامههای مدیریت دانش را فراهم مینماید [26].
آرای صاحبنظران مختلف در خصوص پیادهسازی موفقیتآمیز مدیریت دانش مورد بررسی قرار چند تن از اندیشمندان قرار گرفته است [11][23]. نتایج این بررسی در جدول شماره 1 نمایش داده شده است.
مفهوم سرمایه اجتماعی
یکی از مشکلات مبتلا به دانشمندان مدیریت، ارایه تعریفی جامع از سرمایه اجتماعی است. مروری بر تعاریف صاحبنظران نشان میدهد، توجه همه آنها بر ارتباطات، تعاملات، شبکهها و… است. سرمایه اجتماعی، مجموعه هنجارهای موجود در سیستمهای اجتماعی است که موجب ارتقاء سطح همکاری اعضاء آن جامعه شده و موجب پایین آمدن سطح هزینههای تبادلات و ارتباطات میشود. بهعبارتی دیگر، این مفهوم به پیوندها و ارتباطات میان اعضای شبکه بهعنوان منبع با ارزش اشاره دارد، که با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضاء میشود [1].
از دیدگاه سازمانی، ناهاپیت و گوشال سرمایه اجتماعی را بهعنوان جمع منابع بالفعل و بالقوه موجود در درون، قابل دسترس از طریق و ناشی شده از شبکه روابط یک فرد یا یک واحد اجتماعی تعریف میکنند. از دیدگاه آنها سرمایه اجتماعی یکی از قابلیتها و داراییهای مهم سازمانی است که میتواند به سازمانها در خلق و تسهیم دانش کمک بسیار نماید و برای آنها در مقایسه با سازمانهای دیگر مزیت سازمانی پایدار ایجاد کند [16][22].
عناصر سرمایه اجتماعی
سرمایه اجتماعی به سه دسته ساختاری، شناختی و ارتباطی تقسیم میشوند [4][22].
1. عنصر ساختاری
عنصر ساختاری سرمایه اجتماعی اشاره به الگوی کلی تماسهای بین افراد دارد؛ یعنی شما به چه کسانی و چگونه دسترسی دارید [5]. مهمترین جنبههای این عنصر عبارتند از روابط شبکهای بین افراد، پیکربندی شبکهای و سازمان مناسب [24].
الف – روابط شبکهای
پیشنهاد اصلی تئوری سرمایه اجتماعی این است که روابط شبکهای امکان دسترسی به منابع (مثل دانش) را فراهم ساخته و زمان و سرمایهگذاری برای گردآوری اطلاعات را کاهش میدهند.

– شکل و ترکیب روابط شبکهای
سه ویژگی ساختار شبکه: تراکم، پیوند و سلسلهمراتب همگی از طریق تأثیر بر میزانتماس یا قابلیت دسترسی اعضاء شبکه باعث انعطافپذیری و سهولت تبادل اطلاعات می- شوند. برای مثال برت بحث میکند، شبکه پراکنده، با تعداد تماسهای بسیار کم، فراهم کننده مزایای اطلاعاتی بیشتری است [5]. همچنین هانسن میگوید، پیوندهای ضعیف مانع انتقال دانش میشوند [15].
– سازمان مناسب
سازمانهای اجتماعی مناسب میتوانند یک شبکه بالقوه دسترسی به افراد و منابعشان از جمله اطلاعات و دانش را فراهم کنند و از طریق ابعاد شناختی و رابطهای سرمایه اجتماعی انگیزش و قابلیت را برای تبادل تضمین کنند. اما، این سازمانها ممکن است مانع این تبادل شوند. پژوهش نشان میدهد، چگونه فعالیتهای جاری سازمانی ممکن است گروههای سازمانی را بهجای هماهنگ ساختن، از همدیگر جدا سازند یا بهجای قادرساختن به یادگیری و ایجاد سرمایه فکری، آنها را محدود سازند.
2. عنصر شناختی
بعد شناختی، بینش مشترکی از اهداف و ارزشها را برای اعضای شبکه فراهم نموده و مقدمه فعالیت بهینه آنان در سیستم اجتماعی را فراهم مینماید. الوانی و همکاران معتقدند، در سطح سازمانی، ایجاد بینش مشترک در میان اعضاء و نزدیک نمودن دیدگاههای آنان به همدیگر روشهایی برای توسعه بعد شناختی محسوب میشود [1]. عنصر شناختی سرمایه اجتماعی اشاره به منابعی دارد که فراهم کننده مظاهر، تعبیرها و تفسیرها و سیستم-های معانی مشترک درمیان گروهها است [7]. مهمترین جنبههای این بعد عبارتند از زبان و کدهای مشترک و حکایات مشترک.
الف – زبان و کدهای مشترک
به دلایل مختلفی زبان مشترک بر شرایط ترکیب و تبادل دانش تأثیر میگذارد. اول اینکه، زبان کارکرد مستقیم و مهمی در روابط اجتماعی دارد. دوم اینکه، زبان بر ادراکاتمان تأثیر میگذارد. همچنین، کدها یک چارچوب مرجع برای تفسیر از محیط فراهم میکنند. سوماینکه، زبان مشترک قابلیت ترکیب اطلاعات را افزایش میدهد.
ب – حکایات و روایتهای مشترک:
ظهور حکایتهای مشترک در اجتماع باعث خلق و انتقال تفسیرهای جدیدی از رویدادها شده و ترکیب اشکال مختلف دانش که اغلب بهصورت پنهان هستند، تسهیل میکند.
کولمن نشان میدهد، چگونه حکایات تبادل تجربه پنهان را در بین متخصصان تسهیل می- کند [9][10].
3. عنصر رابطهای
عنصر رابطهای سرمایه اجتماعی توصیف کننده نوعی روابط شخصی است که افراد با یکدیگر بهخاطر سابقه تعاملاتشان برقرار میکنند. مهمترین جنبههای این بعد از سرمایه اجتماعی عبارتند از: اعتماد، هنجارها، الزامات و انتظارات و هویت [22].
الف – اعتماد
اعتماد مجموعه عقایدی در مورد طرف دیگر اعتماد (اعتماد شونده) است که باعث می- شود اعتماد کننده فرض کند، اقدامات اعتماد شونده عواقب مثبتی برای خود اعتماد کننده خواهد داشت. دایتس و هارتوگ معتقدند، اعتماد میتواند اشکال متفاوتی داشته باشد:
اعتماد بهعنوان یک اعتقاد، اعتماد بهعنوان یک تصمیم و اعتماد بهعنوان یک اقدام(عمل) [13][20]. میسزتال اظهار میدارد اعتماد تأمین کننده ارتباطات و گفتمان است. بنتیس همچنین مطرح میکند، اعتماد میتواند ایجاد سرمایه فکری را تسهیل کند [12][14].
– هنجارها

هنجارهای همکاری میتوانند پایهای قوی برای ایجاد سرمایه فکری بهوجود آورند.
اهمیت هنجارهای اجتماعی صداقت و کار تیمی را بهعنوان ویژگیهای کلیدی شرکت-های دانش محور یادآور میشود. هنجارهای تعاملی که اهمیت آنها در ایجاد سرمایه فکری نشان داده شدهاند عبارتند از: تمایل به ارزشگذاری و پاسخ به تنوع، روحیه انتقادی و تحمل شکست (25).

– الزامات و انتظارات
الزامات نشان دهندهی یک تعهد یا وظیفه برای انجام فعالیتی درآینده است. ناهاپیت وگوشال در زمینه ایجاد سرمایه فکری اظهار میدارند که الزامات و انتظارات احتمالاً بر دسترسی و انگیزش افراد و گروهها برای تبادل و ترکیب دانش تأثیر میگذارند [22].
– هویت
هویت فرآیندی است که در آن افراد احساس میکنند با فرد یا گروهی از افراد دیگر، عضو یک گروه واحد هستند. لویسکی و بیونک معتقدند، هویت گروهی چشمگیر نه تنها ممکن است فرصتهای تبادل اطلاعات را افزایش دهد، بلکه همچنین ممکن است فراوانی واقعی همکاری را بین اعضاء افزایش دهد. در مقابل جاییکه گروهها دارای هویتهای متمایز و مغایر هم هستند، ممکن است موانع عمدهای را در برابر تسهیم اطلاعات، یادگیری و ایجاد دانش بهوجود آورند [19].
روششناسی پژوهش مدل مفهومی پژوهش
در این پژوهش از ابعاد ارایه شده توسط ناهاپیت و گوشال استفاده شده که با رویکرد سازمانی، جنبههای مختلف سرمایه اجتماعی را در سه طبقه جای میدهند.

نمودار
1
.
پژوهش

مفهومی

مدل

ی
شناخت

بعد

بعد
ری
ساختا

ارتباطی

بعد

اجتماعی

سرمایه

و

مادگی
آ

مرحله
زی
انمندسا
و
ت
گ
فرهن
سازمانی

از

پشتیبانی
تغییر

زیرساخت
سازمان

محتوایتغییر

ساختار
سازمانی

ت
ی
فق
و
م
ر
ا
ر
ستق
ا
ش
دان

ت
یری
مد

یز
م
آ

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید


پاسخ دهید